SPOŻYWANIE ALKOHOLU PRZEZ KOBIETY W CIĄŻY – WYNIKI BADAŃ, SKUTKI

  Z badań przeprowadzonych w Gdańsku w 2014 r. wynika, że picie alkoholu przez kobiety

w ciąży jest poważnym problemem społecznym. Do spożywania alkoholu przyznała się co trzecia kobieta spodziewająca się dziecka. Badanie ujawniło też niski poziom świadomości społecznej dot. wpływu alkoholu na rozwój dziecka w łonie matki i wynikające stąd duże społeczne przyzwolenie na picie alkoholu przez kobiety w ciąży. 40% kobiet, które wzięły udział w badaniu,  było częstowanych alkoholem w czasie ciąży przez bliskie osoby.

Lekarze podkreślają, że nie ma bezpiecznej ilości alkoholu dla dziecka rozwijającego się

w łonie matki, dlatego zaleca się całkowitą abstynencję w okresie ciąży. U dzieci, których matki spożywały alkohol, stwierdza się często wady różnych narządów, zwłaszcza mózgu, bo rozwija się on przez całą ciążę. Najpoważniejszym skutkiem jest FAS /Fetal Alcohol Syndrome – Alkoholowy Zespół Płodowy/. 

Z badań przeprowadzonych przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych ( 2011 – 2014 r. ) wynika, że u 2% dzieci występują problemy, których przyczyną jest spożywanie alkoholu w ciąży przez ich matki. Oznacza to, że dzieci z tymi problemami jest więcej niż dzieci z autyzmem  (1,5%) i z zespołem Downa (1%).

W woj pomorskim od 2014 r. realizowana jest Kampania STOP FAS (www.stop-fas.pl) , którą zainicjowała Fundacja „Trzeźwość”. Jednym z głównych celów Kampanii jest szeroka edukacja społeczna dot. skutków spożywania  alkoholu przez kobiety w czasie ciąży.

 

Badania przeprowadzone w Gdańsku przez Fundację Fascynacje – 2014 r. 

 

* co 3-cia kobieta piła alkohol w ciąży, odsetek ten jest prawdopodobnie jeszcze większy, ponieważ aż 2/3 ankietowanych spotkało się z sytuacją, w której kobieta w ciąży piła alkohol

* 40 %  kobiet było częstowanych alkoholem, kiedy były w ciąży;

* tylko 30% kobiet otrzymało informację od lekarza o konieczności zachowania abstynencji alkoholowej w ciąży, a 14% - od położnej;

* co 4-ta kobieta uważa, że picie w ciąży niewielkich ilości czerwonego wina nie zaszkodzi dziecku, a co trzecia - że dzieci z FAS rodzą tylko kobiety uzależnione od alkoholu.

* badania pokazały, że mężczyźni mają mniejszą wiedzę na temat skutków picia alkoholu

 w ciąży niż kobiety i większy odsetek mężczyzn uważa, że kobieta w ciąży może pić alkohol.

 

Skutki spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży

 

Alkohol należy do teratogenów ( z gr. teratogen – potwór). Oznacza to, że wywołuje wady

 u płodu, podobnie jak promienie rentgena, wirusy, bakterie i niektóre leki.

Jeszcze do połowy XX wieku uważano, że alkohol nie przenika przez łożysko, a więc nie może zaszkodzić dziecku, dlatego też nie zabraniano pić alkoholu w ciąży. 

Wyniki badań wskazują na to, że wiedza o szkodliwym wpływie na rozwój płodu nadal nie jest powszechna.

Skutki dla dziecka

Alkohol może spowodować:

* śmierć dziecka ( poronienie, urodzenie martwego dziecka);

* przedwczesny poród;

* wady różnych narządów, głównie mózgu, który rozwija się przez cała ciążę.

Zaburzenia występujące u dzieci, których matki spożywały alkohol w ciąży ,określa się 

jako FASD ( Fetal Alcohol Spectrum Disorder) – Spektrum Poalkoholowych Zaburzeń Płodu.

Do FASD zalicza się:

* FAS (Fetal Alcohol Syndrome) – Alkoholowy Zespół Płodowy;

* PFAS (Partial Fetal Alcohol Syndrome) – Częściowy Alkoholowy Zespół Płodowy;

* ARND ( Alcohol Related Neurodevelopmental Disorder) – Zaburzenia Neurobehawioralne

  Związane a Alkoholem.

U dzieci z FAS stwierdza się:

* niedobór wzrostu i wagi;

* wady w budowie twarzy, tzw. dysmorfie;

* uszkodzenie układu nerwowego.

Bardzo często stwierdza się też wady narządów wewnętrznych ( głównie serca), kości, 

stawów, narządów zmysłów. Alkohol może bowiem uszkodzić każdą część ciała.

Uszkodzenie układu nerwowego może objawiać się upośledzeniem umysłowym, zaburzeniami neurologicznymi, trudnościami w nauce, zaburzeniami emocjonalnymi 

i zachowania. Badania wskazują na to, że alkohol spożywany przez matkę w czasie ciąży jest główną przyczyną upośledzenia umysłowego dzieci w krajach Europy Zachodniej. 

Dzieci z FAS i PFAS nigdy nie osiągają dojrzałości, mówi się o nich, że są wiecznymi dziećmi.

FAS stanowi ok. 10 % spośród zaburzeń FASD 

Dzieci z ARND

U dzieci tych stwierdza się najczęściej rozsiane mikrouszkodzenia mózgu, które są przyczyną głównie zaburzeń pamięci, trudności z myśleniem abstrakcyjnym i z koncentracją uwagi. To sprawia, że mają one trudności w nauce. Większość dzieci ma iloraz inteligencji w normie, niektóre – nawet powyżej normy. Dlatego też często są obwinianie o to, że są leniwe, nie chcą się uczyć. U niektórych z nich ( jeśli stwierdza się nadpobudliwość) mylnie rozpoznaje się ADHD i włącza leki, które są dla nich przeciwwskazane. 

 

Dzieci z FASD nie można wyleczyć, bo uszkodzenia mózgu są nieodwracalne. Można jednak, poprzez odpowiednią pomoc ( medyczną, psychologiczną i pedagogiczną) zmniejszyć ich problemy. Warunkiem jest postawienie właściwej diagnozy, najlepiej przed 6 r. ż., kiedy mózg jest najbardziej plastyczny. Dzięki udzielonej pomocy można uniknąć rozwoju objawów wtórnych. 

 

Skutki dla rodziny

Dzieci z FASD są dziećmi niepełnosprawnymi, mają problemy zdrowotne, trudności 

w nauce, często sprawiają problemy wychowawcze. Jeśli nie mają postawionego prawidłowego rozpoznania, rodzice nierzadko czują się bezradni, nie potrafią pomóc dziecku w jego problemach, obwiniają się, że są złymi rodzicami. W takiej postawie często utwierdzani są przez nauczycieli, którzy podejrzewają, że źródłem problemów dziecka są jakieś problemy w rodzinie i obwiniają rodziców za niepowodzenia dziecka.

Dotyczy to zwłaszcza rodziców dzieci z ARND, bo w przypadku tych dzieci „nie widać niepełnosprawności”.

Warto mieć świadomość, że dzieci z FASD rodzą nie tylko kobiety mające problem 

z alkoholem. Kobieta może urodzić dziecko z pełnoobjawowym FAS, nawet jeśli raz nadużyje alkoholu w ciąży. Przyczyną ARND może być spożywanie nawet niewielkich ilości alkoholu w ciąży. 

 

Skutki dla społeczności lokalnej 

Skutki spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży ponosi całe społeczeństwo. Dzieci z FASD potrzebują wszechstronnej pomocy, a to wymaga nakładów finansowych.

W dorosłym życiu mają trudności w kontaktach z ludźmi, trudności w wypełnianiu obowiązków zawodowych, problemy z przestrzeganiem prawa, nierzadko są bezrobotni, często stwierdza się u nich depresję i uzależnienie od alkoholu lub innych środków psychoaktywnych. Wiele z tych osób całe życie korzysta więc z medycznej i pomocy społecznej.

 

Wyniki badań dot. liczby dzieci z FASD w Polsce

Dotąd przeprowadzono w Polsce tylko jedno takie badanie – w latach 2011 – 2014.

Prowadzone było przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 

w Warszawie we współpracy z WHO.

Zakładano, że badaniami zostanie objętych 2500 dzieci  w wieku 7-9 lat. Udało się  objąć

tylko 409 dzieci.

 

 Wyniki

FASD stwierdzono u 2% dzieci, w tym:

* FAS  - u 0,4 % dzieci

* PFAS - u 0,8 % dzieci

* ARND  - u 0,8 % dzieci.

Oznacza to, że FASD występuje znacznie częściej niż zaburzenia autystyczne ( 1,5%)

i zespół Downa ( 1%).

Katarzyna Okulicz – Kozaryn podsumowując wyniki badań napisała, że niski poziom realizacji próby nie pozwala dokładnie oszacować rozpowszechnienia FASD w Polsce.

 

Można jednak zakładać, że osób z FASD jest w Polsce nie mniej niż 20 na 1000. Autorka podkreśla, że rzeczywiste rozpowszechnienie może być znacznie wyższe.

 

Załączniki:
Pobierz plik (plakatA3-Czestujesz_moja_mame_Urzad_Marszalkowski.pdf)Plakat[Plakat]1344 kB

Uwaga! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem

Oficjalna witryna Diecezji Pelplińskiej 2015 - 2017 | Projekt i realizacja: Seweryn Sildatk