W sobotę, 23 maja, w wigilię uroczystości Zesłania Ducha Świętego, Bazylika katedralna w Pelplinie zgromadziła kapłanów, osoby życia konsekrowanego, katechetów oraz świeckich zaangażowanych w życie parafii na Diecezjalnym Forum Duszpasterskim. Tegoroczne spotkanie, poświęcone odnowie parafii w duchu synodalnym, było okazją do wspólnej modlitwy o odnowienie nadziei, uwolnienie od lęku oraz nowe ożywienie wiary w naszej diecezji.
Centralnym punktem programu była uroczysta Msza Święta sprawowana pod przewodnictwem biskupa pelplińskiego Ryszarda Kasyny. W wygłoszonej homilii hierarcha nawiązał do ewangelicznej sceny z Wieczernika, przypominając, że apostołowie po śmierci Jezusa byli zagubieni, zdołowani i zamknięci w sobie z obawy przed Żydami, a ich dotychczasowa nadzieja uległa załamaniu. Tę trudną sytuację odmieniło dopiero zjawienie się zmartwychwstałego Chrystusa, który przyniósł im swój pokój i udowodnił, że jest silniejszy niż śmierć. Pasterz diecezji podkreślił, że długa historia wiary – w tym 1060 lat chrześcijaństwa na ziemiach polskich i 750-letnia obecność cystersów w Pelplinie – jest świadectwem na to, że Chrystus stale żyje i działa w swoim Kościele. Zaznaczył również, że to właśnie z tego powodu obecne spotkanie formacyjne odbywa się pod wymownym hasłem „U źródeł łaski”.
W swoim słowie biskup Ryszard Kasyna nie unikał trudnych tematów. Przyznał, że wspólnota wierzących na co dzień mierzy się z różnymi problemami, a ludzkie słabości, zbytnia biurokracja, centralizm czy przewinienia ludzi Kościoła bywają dla wielu ciężarem. Przypomniał jednak, że to nie ludzkie struktury, lecz moc Ducha Świętego podtrzymuje Kościół, a wiara wyzwala nas z indywidualizmu. Na zakończenie homilii hierarcha zaakcentował wielką wartość sakramentu pokuty i pojednania. Wskazał, że Duch Święty to przede wszystkim Duch przebaczenia, a życie pozbawione Bożego miłosierdzia i nieprzepracowany grzech rodzą jedynie rozgoryczenie oraz zniechęcenie wobec siebie i świata.
Po zakończeniu liturgii uczestnicy Forum wysłuchali konferencji tematycznej, w której głos do wiernych skierował ks. dr Wojciech Niemczewski.
Kapłan przybliżył wiernym główne założenia Dokumentu Końcowego Synodu o synodalności. Prelegent w przystępny sposób wyjaśnił, czym jest synodalność, ostrzegając przed błędnym rozumieniem tego pojęcia i wskazując na potrzebę odnowy duchowej.
Ksiądz Niemczewski rozpoczął swoje wystąpienie w nietypowy sposób – usiadł wśród uczestników, a nie przy mikrofonie na podwyższeniu. Jak sam wyjaśnił, miało to wymiar symboliczny – ukazywało, że w Kościele miejsce głoszenia Słowa Bożego jest miejscem świętym, a on sam, siadając wśród słuchaczy, staje się jednym z grzeszników, którzy w to Słowo się wsłuchują.
Omawiając Dokument Końcowy Synodu, ks. Niemczewski nawiązał do Ewangelii o dniu zmartwychwstania. Obecny stan Kościoła porównał do sytuacji uczniów zgromadzonych w Wieczerniku – czasu lęku i niedowierzania, ale też momentu, w którym Jezus czyni wszystko nowym.
Czynienie „wszystkiego nowym” nie oznacza jednak porzucenia fundamentów, lecz odrzucenie ludzkich uwarunkowań i naleciałości, aby powrócić do prawdziwego obrazu Boga. Ten proces Dokument Końcowy nazywa czasem „powrotu” i „poszukiwania”: czas powrotu polega na odnalezieniu kwestii niezmiennych i najważniejszych, a czas poszukiwania to znajdowanie nowych form ich wyrażania, zwłaszcza dziś, gdy szybki rozwój techniczny i gospodarczy wyprzedził rozwój duchowy człowieka. W Kościele musimy wyraźnie oddzielić to, co święte i od Boga pochodzące, od tego, co ludzkie, zmienne i grzeszne.
W swoim wystąpieniu ks. dr Niemczewski mocno zaznaczył, by nie tworzyć sztucznego podziału na stary „Kościół katolicki” i nowy „Kościół synodalny”. Kościół synodalny to po prostu Kościół katolicki w działaniu – głoszący Dobrą Nowinę i ewangelizujący. Synodalność nie zmienia istoty Kościoła. Zamiast zmieniać Kościół, synodalność polega na poszukiwaniu nowych narzędzi, by wyjść z najważniejszymi prawdami do tych, którzy jeszcze ich nie znają.
Prelegent przypomniał o nienaruszalności czterech znamion Kościoła. Kościół jest jeden, święty, powszechny i apostolski. Ks. Niemczewski przestrzegł przed próbami dopisywania kolejnych przymiotów, takich jak „maryjny” czy „synodalny”. Maryjność i synodalność nie są odrębnymi znamionami, lecz mają służyć jedności, świętości, powszechności i apostolskości.
Aby synodalność nie stała się tylko kolejnym hasłem, niezbędna jest odpowiednia duchowość. Zaczyna się ona od uznania „prymatu łaski”, czyli uświadomienia sobie, że jesteśmy obdarowani i miłowani przez Boga, co jest warunkiem otwarcia się na drugiego człowieka.
Ważnym elementem tej duchowości jest „nawrócenie” oraz szczere „słuchanie”, w którym ufamy, że zależy nam na wzajemnym dobru. Duch Święty zaprasza nas do odwagi i otwartości, na wzór postawy podczas adoracji Najświętszego Sakramentu, w której nasze serca mają bić w rytmie serca Jezusa.
Prelegent zwrócił również uwagę na niezwykle ważny aspekt: Kościół opiera się na Piotrze; próby działania „po swojemu”, w oderwaniu od tradycji czy posłuszeństwa, prowadzą do zguby; jednocześnie Kościół to wspólnota, w której każdy ma swoje zadania – świeccy nie są po to, by tylko „pomagać” księdzu, ale by dzielić z nim współodpowiedzialność za parafię, oczywiście z zachowaniem odpowiednich ról i poszanowaniem darów Ducha Świętego.
Swoją prelekcję ks. dr Wojciech Niemczewski zakończył odwołaniem się do ewangelicznego ziarnka gorczycy, apelując, byśmy pozwolili wierze rosnąć w naszych sercach, otwierając się na cud Bożej łaski.
Następnie zebrani wzięli udział w pracy w grupach, która dała przestrzeń do dyskusji, wymiany doświadczeń i wspólnego poszukiwania dróg odnowy duszpasterskiej. Całość sobotniego wydarzenia zwieńczyła wspólna modlitwa o wylanie Ducha Świętego, podczas której zgromadzeni prosili o potrzebne łaski i dary dla całej wspólnoty diecezjalnej.
