Wydarzenia

Już 12 czerwca 2026 roku w Pelplinie odbędzie się ważne wydarzenie naukowe poświęcone trudnej historii okresu II wojny światowej. Sympozjum zatytułowane „Straty Kościoła katolickiego na ziemiach wcielonych do III Rzeszy” to doskonała okazja do zgłębienia wiedzy na temat represji i skali zniszczeń, jakie dotknęły duchowieństwo oraz dobra kultury religijnej pod okupacją niemiecką.

Miejscem obrad będzie Biblioteka Diecezjalna im. Biskupa Jana Bernarda Szlagi w Pelplinie. Jednym z głównych organizatorów wydarzenia jest Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego, co gwarantuje wysoki poziom merytoryczny prelekcji.

Wydarzenie zgromadzi wybitnych specjalistów, historyków oraz archiwistów z ośrodków naukowych w całej Polsce, m.in. z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Uniwersytetu Śląskiego, a także przedstawicieli Muzeum Stutthof w Sztutowie i archiwów archidiecezjalnych. Prelegenci podejmą temat nie tylko strat materialnych i niszczenia miejsc kultu, ale również, a może przede wszystkim, dramatycznych strat osobowych wśród duchowieństwa katolickiego w różnych diecezjach.

Szczegółowy program sympozjum:

• 11.00 – Otwarcie sympozjum

• 11.20 – 11.40 – dr Mateusz Kubicki (Instytut Strat Wojennych): Kościół katolicki w Okręgu Rzeszy Gdańsk – Prusy Zachodnie. Wprowadzenie do zagadnienia.

• 11.40 – 12.00 – ks. prof. dr hab. Jan Walkusz (Katolicki Uniwersytet Lubelski): „Wszystko co polskie nie ma prawa istnieć”. Straty materialne Kościoła katolickiego na Pomorzu w latach 1939–1945.

• 12.00 – 12.20 – dr Danuta Drywa (Muzeum Stutthof w Sztutowie): Duchowni katoliccy w KL Stutthof w latach 1939–1945 – represje i straty osobowe.

• 12.20 – 12.40 – ks. dr Łukasz Krucki (Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie): Straty osobowe i materialne archidiecezji gnieźnieńskiej z lat 1939–1945. Próba bilansu.

• 12.40 – 13.00 – Dyskusja

• 13.00 – 13.20 – Przerwa kawowa

• 13.20 – 13.40 – dr Joanna Napierała (Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu): Straty majątkowe Archidiecezji Poznańskiej w czasie II wojny światowej w świetle materiałów archiwalnych.

• 13.40 – 14.00 – ks. dr Jerzy Zając (Kwartalnik Niepodległość i Pamięć): Straty osobowe i materialne kościoła katolickiego w diecezji płockiej pod okupacją niemiecką 1939–1945.

• 14.00 – 14.20 – ks. prof. dr hab. Henryk Olszar (Uniwersytet Śląski): Bilans strat i zniszczeń miejsc kultu i dóbr kultury religijnej w diecezji katowickiej w latach II wojny światowej.

• 14.20 – 14.40 – ks. dr Tomasz Gocel (Katolicki Uniwersytet Lubelski): Zniszczenia miejsc kultu w diecezji kieleckiej podczas II wojny światowej (1939–1945).

• 14.40 – 15.00 – Dyskusja i podsumowanie sympozjum.

Udział w spotkaniu to niepowtarzalna szansa na wysłuchanie wyników najnowszych badań historycznych, opartych często na unikalnych i rzadko udostępnianych materiałach archiwalnych. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych historią Kościoła, historią regionalną oraz dziejami II wojny światowej.